Skąd organizacja pozarządowa może pozyskać pieniądze? Źródła finansowania NGO

Fundacja lub stowarzyszenie nie musi utrzymywać się wyłącznie z dotacji. Organizacje pozarządowe mogą łączyć różne źródła finansowania: dotacje i granty, darowizny, składki członkowskie, współpracę z przedsiębiorcami, zbiórki, działalność odpłatną pożytku publicznego, działalność gospodarczą oraz inne źródła dopuszczone przez prawo.

Nie każde rozwiązanie jest jednak dostępne na takich samych zasadach. Część środków można przeznaczyć wyłącznie na określony projekt, inne dają większą swobodę finansowania bieżącej działalności. Niektóre źródła wymagają odpowiednich zapisów w statucie, prowadzenia dodatkowej ewidencji albo spełnienia obowiązków rejestracyjnych, księgowych i podatkowych.

Dlatego planowanie finansów NGO nie powinno zaczynać się wyłącznie od pytania:

„Skąd zdobyć pieniądze?”

Równie ważne jest pytanie:

„Jak zbudować taki model finansowania, aby organizacja mogła działać również pomiędzy kolejnymi projektami i konkursami grantowymi?”

W tym poradniku przedstawiamy najważniejsze źródła finansowania organizacji pozarządowych w Polsce, ich zastosowanie, ograniczenia oraz znaczenie dla stabilności finansowej NGO.

Artykuł uwzględnia stan prawny na październik 2026 roku. Przy podejmowaniu decyzji finansowych, podatkowych lub prawnych należy każdorazowo sprawdzić aktualne przepisy i sytuację konkretnej organizacji.

Jak finansowane są organizacje pozarządowe w Polsce?

Nie istnieje jeden obowiązkowy model finansowania fundacji lub stowarzyszenia.

Organizacja może jednocześnie korzystać z kilku źródeł przychodów, o ile pozwalają na to przepisy, jej statut oraz warunki związane z konkretnym sposobem finansowania.

Fundacja prowadząca działania edukacyjne może przykładowo:

• realizować projekt finansowany z dotacji,
• przyjmować darowizny od osób prywatnych,
• współpracować z przedsiębiorstwami,
• organizować odpłatne warsztaty,
• a po spełnieniu odpowiednich warunków prowadzić działalność gospodarczą.

Stowarzyszenie lokalne może z kolei finansować część działalności ze składek członkowskich, otrzymywać darowizny, organizować zbiórki, współpracować z lokalnymi przedsiębiorcami i ubiegać się o środki publiczne.

Poszczególne źródła nie muszą się wzajemnie wykluczać. Trzeba jednak prawidłowo rozdzielać przychody, koszty oraz obowiązki wynikające z każdego rodzaju działalności.

Pieniądze na projekt a pieniądze na funkcjonowanie organizacji

To jedno z najważniejszych rozróżnień w finansowaniu NGO.

Otrzymanie pieniędzy na realizację projektu nie oznacza automatycznie, że organizacja może przeznaczyć je na wszystkie swoje potrzeby.

Dotacja na organizację zajęć dla seniorów może przykładowo finansować:

• wynagrodzenia osób prowadzących zajęcia,
• materiały,
• wynajem sali,
• promocję przedsięwzięcia,

ale możliwość pokrycia z niej kosztów księgowości, utrzymania biura, strony internetowej czy przygotowania kolejnego projektu zależy od zasad konkretnego programu i zaakceptowanego budżetu.

Inny charakter mogą mieć na przykład darowizny, których darczyńca nie ograniczył do szczegółowego celu, składki członkowskie albo dochód osiągany przez organizację z prowadzonej działalności gospodarczej.

Pieniądze na realizację projektu i pieniądze potrzebne do utrzymania organizacji nie są tym samym problemem finansowym.

Organizacja powinna planować oba rodzaje potrzeb.

Dlaczego NGO powinno mieć kilka źródeł finansowania?

Uzależnienie większości budżetu od jednego źródła zwiększa ryzyko problemów finansowych.

Jeżeli organizacja funkcjonuje głównie dzięki jednemu konkursowi dotacyjnemu, nieotrzymanie dofinansowania, zmiana warunków programu albo jego zakończenie mogą spowodować konieczność ograniczenia działań.

Podobne ryzyko występuje, gdy organizacja opiera finansowanie niemal wyłącznie na jednym dużym sponsorze albo jednej kampanii fundraisingowej.

Czym jest dywersyfikacja finansowania NGO?

Dywersyfikacja oznacza budowanie kilku źródeł przychodów różniących się między innymi:

• sposobem pozyskania pieniędzy,
• przewidywalnością,
• przeznaczeniem środków,
• stopniem formalizacji,
• kosztami pozyskania,
• zależnością od decyzji zewnętrznych instytucji.

Nie oznacza to, że każde NGO powinno jednocześnie prowadzić działalność gospodarczą, zbierać darowizny, pozyskiwać sponsorów i startować we wszystkich dostępnych konkursach.

Celem jest stworzenie modelu odpowiadającego wielkości, kompetencjom, kosztom i charakterowi organizacji.

Najważniejsze źródła finansowania NGO

1. Dotacje i granty

Dotacje należą do najbardziej rozpoznawalnych źródeł finansowania organizacji pozarządowych.

Pozwalają realizować projekty, których skala przekracza bieżące możliwości organizacji, ale najczęściej są związane z konkretnym celem, harmonogramem, budżetem i zasadami rozliczenia.

Dotacje ze środków publicznych

Organizacje mogą ubiegać się między innymi o środki:

• jednostek samorządu terytorialnego,
• administracji rządowej,
• programów publicznych,
• funduszy europejskich.

Możliwość otrzymania finansowania zależy od zasad konkretnego programu oraz spełnienia warunków udziału.

Stowarzyszenie prowadzące działalność sportową może na przykład ubiegać się o dofinansowanie realizacji zadania publicznego dotyczącego aktywności mieszkańców, jeżeli właściwy samorząd ogłosi taki konkurs.

Dotacji nie należy jednak automatycznie utożsamiać z finansowaniem całej działalności organizacji. O tym, które wydatki mogą zostać pokryte, decydują warunki danego programu i umowa.

Granty fundacji prywatnych i korporacyjnych

Finansowania można szukać również w programach prowadzonych przez fundacje prywatne i korporacyjne.

Programy takie wspierają między innymi:

• edukację,
• kulturę,
• ochronę zdrowia,
• środowisko,
• rozwój lokalnych społeczności,
• działania społeczne.

Przed złożeniem wniosku należy przeanalizować nie tylko wysokość możliwego wsparcia, ale również zgodność projektu z celami grantodawcy, terminy, sposób rozliczenia i ewentualne wymagania dotyczące wkładu własnego.

Zalety i ograniczenia dotacji

Dotacje mogą umożliwić realizację dużego projektu bez konieczności wcześniejszego zgromadzenia całego budżetu przez organizację.

Ich ograniczeniem jest jednak często czasowy i celowy charakter.

Organizacja może otrzymać pieniądze na roczne przedsięwzięcie, ale nie mieć zagwarantowanych środków na jego kontynuację po zakończeniu finansowania.

Dlatego przed rozpoczęciem projektu warto również odpowiedzieć na pytanie:

co stanie się z działaniem i związanymi z nim kosztami po zakończeniu dotacji?

2. Darowizny od osób prywatnych i przedsiębiorstw

Darowizny mogą finansować zarówno konkretne działania, jak i — zależnie od woli darczyńcy oraz obowiązujących zasad — szerzej rozumianą działalność organizacji.

Ich istotą jest nieodpłatne przysporzenie na rzecz obdarowanego.

Jeżeli przedsiębiorstwo przekazuje organizacji pieniądze w zamian za ustalone świadczenia reklamowe lub promocyjne, nie należy automatycznie traktować takiej współpracy jako darowizny. Jej charakter prawny i podatkowy trzeba ocenić na podstawie rzeczywistych wzajemnych zobowiązań.

Darowizny jednorazowe

Darowizny jednorazowe mogą sprawdzić się między innymi przy finansowaniu konkretnego celu:

• zakupu wyposażenia,
• pomocy konkretnej grupie odbiorców,
• organizacji wydarzenia,
• nagłej potrzeby organizacji.

Ich wadą jest niewielka przewidywalność.

Darowizny regularne

Regularne wsparcie może zwiększyć stabilność finansowania.

Przykład: fundacja posiada 100 osób przekazujących po 30 zł miesięcznie.

100 × 30 zł = 3000 zł miesięcznie

Przy utrzymaniu wszystkich wpłat przez rok byłoby to:

3000 zł × 12 = 36 000 zł rocznie.

Jest to przykład hipotetyczny, a nie gwarantowany przychód. Darczyńcy mogą zrezygnować ze wsparcia, dlatego równie ważne jak pozyskiwanie nowych osób jest utrzymywanie relacji z obecnymi darczyńcami.

Jak budować bazę stałych darczyńców?

Podstawą jest zaufanie.

Organizacja powinna regularnie pokazywać:

• co robi,
• jakie rezultaty osiąga,
• w jaki sposób wykorzystuje otrzymywane środki,
• dlaczego dalsze finansowanie jest potrzebne.

Znaczenie mają również prosty sposób dokonywania wpłat, komunikacja z darczyńcami i ochrona ich danych.

Fundraising nie polega wyłącznie na proszeniu o pieniądze. Jest procesem budowania długoterminowej relacji pomiędzy organizacją a osobami, które identyfikują się z jej misją.

3. Współpraca NGO z biznesem

Przedsiębiorstwa mogą wspierać organizacje nie tylko poprzez przekazywanie pieniędzy.

Współpraca może obejmować:

• darowizny finansowe,
• darowizny rzeczowe,
• sponsoring,
• udostępnienie infrastruktury,
• wolontariat pracowniczy,
• wsparcie eksperckie,
• wspólne projekty społeczne,
• długoterminowe partnerstwa.

Darowizna, sponsoring i partnerstwo nie oznaczają tego samego

Darowizna ma charakter nieodpłatny. Firma może przykładowo przekazać fundacji pieniądze, komputery lub inne potrzebne materiały bez uzgodnionego świadczenia ekwiwalentnego w zamian.

Sponsoring opiera się zazwyczaj na wzajemnych zobowiązaniach. Sponsor zapewnia pieniądze lub inne świadczenie, a sponsorowany wykonuje określone świadczenia na jego rzecz, np. promocyjne.

Jeżeli firma przekazuje 10 000 zł na wydarzenie, a organizacja zobowiązuje się w zamian do realizacji określonych świadczeń reklamowych, takiej transakcji nie należy automatycznie kwalifikować jako darowizny.

Partnerstwo jest określeniem szerszym i może obejmować różne formy wspólnego działania.

O charakterze konkretnej współpracy decyduje przede wszystkim jej rzeczywista treść i zobowiązania stron, a nie wyłącznie nazwa dokumentu lub projektu.

Co NGO może zaoferować firmie?

Wartość organizacji pozarządowej nie musi sprowadzać się do umieszczenia logo przedsiębiorstwa na plakacie.

NGO może posiadać:

• specjalistyczną wiedzę,
• doświadczenie w rozwiązywaniu określonego problemu,
• kontakt z lokalną społecznością,
• dostęp do konkretnych grup odbiorców,
• wiarygodność społeczną,
• zdolność realizacji projektów, których przedsiębiorstwo nie potrafiłoby samodzielnie przeprowadzić.

Fundacja zajmująca się edukacją seniorów może przykładowo współpracować z przedsiębiorstwem przy programie poprawiającym bezpieczeństwo cyfrowe osób starszych.

W takim przypadku wartością organizacji są przede wszystkim kompetencje, doświadczenie i znajomość potrzeb odbiorców, a nie powierzchnia reklamowa.

4. Działalność odpłatna pożytku publicznego

Działalność odpłatna pożytku publicznego może pozwalać organizacji pobierać opłaty za określone działania prowadzone w sferze zadań publicznych bez automatycznego uznawania ich za działalność gospodarczą.

Zasady prowadzenia działalności odpłatnej określa ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie działalność odpłatna pożytku publicznego stanowi działalność gospodarczą, jeżeli zostanie spełniony co najmniej jeden z dwóch warunków: wynagrodzenie pobierane za działalność danego rodzaju jest wyższe od kosztów tej działalności albo przeciętne miesięczne wynagrodzenie osoby zatrudnionej przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej przekracza trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, ogłoszonego przez Prezesa GUS za poprzedni rok. W drugim przypadku wynagrodzenie ocenia się za ostatni rok obrotowy, a jeżeli zatrudnienie trwało krócej — za okres tego zatrudnienia. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy uwzględnia się także wynagrodzenie z umów cywilnoprawnych.

Organizacja prowadząca działalność odpłatną musi również właściwie wyodrębnić ją organizacyjnie i rachunkowo zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Przykład

Stowarzyszenie organizuje warsztaty dla 20 uczestników.

Łączny koszt przeprowadzenia zajęć wynosi 2000 zł.

Opłata: 20 × 100 zł = 2000 zł.

Sam fakt, że suma opłat odpowiada kosztom, nie wystarcza jednak do ostatecznej kwalifikacji działalności. Trzeba również sprawdzić pozostałe ustawowe warunki.

Szczegółowe zasady działalności odpłatnej warto analizować osobno przed jej uruchomieniem.

5. Działalność gospodarcza fundacji lub stowarzyszenia

Organizacje pozarządowe mogą również prowadzić działalność gospodarczą, jeżeli spełniają warunki wynikające z przepisów i własnych dokumentów organizacyjnych.

Działalność gospodarcza może być rozwiązaniem dla NGO posiadającego wiedzę, produkty albo usługi, na które istnieje rzeczywisty rynek.

Fundacja edukacyjna może przykładowo:

• prowadzić bezpłatny program społeczny finansowany ze środków statutowych,
• a równocześnie sprzedawać przedsiębiorstwom komercyjne szkolenia.

Uzyskane środki mogą następnie wspierać realizację celów organizacji.

W przypadku stowarzyszeń Prawo o stowarzyszeniach stanowi, że stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad, a dochód z niej służy realizacji celów statutowych i nie może być dzielony między członków.

Przed uruchomieniem działalności gospodarczej trzeba sprawdzić

• statut organizacji,
• wymagania dotyczące KRS,
• zakres planowanej działalności,
• sposób prowadzenia księgowości,
• obowiązki podatkowe,
• koszty pracowników lub współpracowników,
• rentowność przedsięwzięcia.

Sam status fundacji lub stowarzyszenia nie oznacza automatycznego zwolnienia wszystkich uzyskiwanych dochodów z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Organizacja może korzystać ze zwolnień przewidzianych w ustawie o CIT, jednak zależy to między innymi od rodzaju realizowanych celów statutowych oraz przeznaczenia i wydatkowania dochodów. Nie każda działalność statutowa uprawnia do zwolnienia podatkowego, a dochody z działalności gospodarczej również wymagają właściwego rozliczenia.

Działalność gospodarcza powinna więc być traktowana jako świadomie zaplanowane przedsięwzięcie ekonomiczne, a nie prosty sposób na pozyskanie dodatkowych pieniędzy.

6. Składki członkowskie

Składki są naturalnym źródłem finansowania stowarzyszeń.

Ich wysokość, sposób ustalania i zasady opłacania wynikają ze statutu oraz wewnętrznych decyzji organizacji.

Nawet stosunkowo niewielkie regularne wpłaty członków mogą finansować część:

• kosztów administracyjnych,
• księgowości,
• komunikacji,
• utrzymania strony internetowej,
• niewielkich działań statutowych.

Ich zaletą może być stosunkowo wysoka przewidywalność, jeżeli organizacja posiada aktywną i regularnie opłacającą składki bazę członków.

7. Zbiórki publiczne i wpłaty internetowe

W potocznym języku określenie „zbiórka” stosowane jest zarówno do puszki ustawionej podczas wydarzenia, jak i do zbierania pieniędzy przez internet.

Z punktu widzenia prawa nie są to jednak identyczne mechanizmy.

Ustawa definiuje zbiórkę publiczną jako zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na określony, zgodny z prawem cel.

Przykładem może być:

• kwestowanie do puszek na rynku,
• zbieranie gotówki podczas wydarzenia,
• przyjmowanie darów rzeczowych w miejscu publicznym.

Zbiórka publiczna może być prowadzona po jej zgłoszeniu i opublikowaniu informacji o niej na ogólnopolskim portalu zbiórek publicznych.

Czy przelew internetowy jest zbiórką publiczną?

Sam przelew bankowy lub płatność internetowa nie spełnia definicji zbiórki publicznej wynikającej z ustawy, ponieważ nie polega na zbieraniu gotówki lub darów rzeczowych w miejscu publicznym.

Nie oznacza to jednak braku innych obowiązków związanych z prawidłowym dokumentowaniem i rozliczeniem otrzymanych środków.

8. Crowdfunding i finansowanie społecznościowe

Crowdfunding może służyć zarówno finansowaniu konkretnego przedsięwzięcia, jak i budowaniu regularnego wsparcia społeczności.

Dla NGO szczególnie interesujący może być model, w którym odbiorcy regularnie wspierają działalność organizacji niewielkimi kwotami.

Fundacja prowadząca portal edukacyjny może na przykład budować społeczność osób wpłacających co miesiąc niewielkie darowizny na jego utrzymanie.

Trzeba jednak zawsze przeanalizować charakter wpłat.

Dobrowolna darowizna ma inny charakter niż płatność, w zamian za którą wspierający otrzymuje konkretny produkt lub usługę.

9. 1,5% podatku dla organizacji pożytku publicznego

Mechanizm 1,5% podatku może być ważnym źródłem finansowania organizacji posiadających odpowiednie uprawnienia.

Nie jest jednak dostępny dla każdej fundacji lub stowarzyszenia.

Środki mogą otrzymywać organizacje pożytku publicznego spełniające ustawowe warunki i znajdujące się w wykazie organizacji uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku.

Aktualny wykaz prowadzi Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.

Fundacja lub stowarzyszenie nie uzyskuje więc możliwości otrzymywania 1,5% wyłącznie dlatego, że prowadzi działalność społeczną.

Porównanie źródeł finansowania NGO

Nie istnieje jedno źródło finansowania najlepsze dla wszystkich organizacji.

Przy wyborze warto ocenić co najmniej:

• przewidywalność wpływów,
• formalności,
• możliwość finansowania kosztów bieżących,
• czas potrzebny do uruchomienia źródła,
• koszt zdobywania pieniędzy,
• potrzebę posiadania społeczności lub klientów.

Źródło finansowania	Przewidywalność	Formalności	Elastyczność wykorzystania	Czas budowania źródła
Dotacje	zależna od konkursów	zwykle wysokie	zależna od programu	średni lub długi
Darowizny jednorazowe	niska	zależne od modelu	zależna od celu darowizny	możliwy krótki
Darowizny regularne	potencjalnie średnia lub wysoka	umiarkowane	często stosunkowo duża	zwykle długi
Współpraca z biznesem	zależna od umowy	zależne od modelu	zależna od warunków współpracy	średni
Składki członkowskie	potencjalnie wysoka	stosunkowo niewielkie	zależna od zasad organizacji	krótki po zbudowaniu bazy członków
Działalność odpłatna	zależna od popytu	wymagania ustawowe i ewidencyjne	ograniczona charakterem działalności	średni
Działalność gospodarcza	zależna od rynku	wysokie	dochód może wspierać cele statutowe	średni lub długi
1,5% podatku	zmienna w kolejnych latach	status OPP i obowiązki sprawozdawcze	zgodnie z obowiązującymi zasadami	długi

Tabela ma charakter orientacyjny. Nie jest rankingiem efektywności poszczególnych źródeł. Rzeczywista sytuacja zależy od rodzaju organizacji, warunków finansowania i sposobu prowadzenia działań.

Które źródła mogą finansować bieżące funkcjonowanie NGO?

Organizacja powinna osobno analizować koszty realizowanych projektów oraz koszty potrzebne do zachowania zdolności do działania.

Do kosztów bieżących mogą należeć między innymi:

• księgowość,
• administracja,
• czynsz,
• infrastruktura informatyczna,
• strona internetowa,
• komunikacja,
• wynagrodzenia,
• przygotowywanie nowych projektów.

Większą swobodę mogą zapewniać pieniądze, które nie zostały ściśle przypisane do jednego projektu, np. odpowiednio pozyskiwane darowizny, składki albo dochody z działalności własnej.

Nie oznacza to pełnej dowolności.

Sposób wykorzystania środków zawsze musi pozostawać zgodny z przepisami, statutem organizacji, charakterem otrzymanych pieniędzy oraz ewentualnymi warunkami określonymi przez darczyńcę lub partnera.

Jak wybrać model finansowania dla swojej organizacji?

Małe stowarzyszenie lokalne

Lokalne stowarzyszenie może rozpocząć od stosunkowo prostego modelu:

składki + darowizny + lokalni przedsiębiorcy + okazjonalne dotacje.

Pozwala to uniknąć uruchamiania bardziej złożonych mechanizmów, zanim organizacja rzeczywiście ich potrzebuje.

Fundacja realizująca projekty społeczne

Fundacja prowadząca programy edukacyjne lub pomocowe może połączyć:

dotacje projektowe + darowizny regularne + współpracę z biznesem.

Dotacje finansują wówczas większe projekty, a inne źródła pomagają zachować ciągłość działalności pomiędzy nimi.

NGO posiadające specjalistyczne kompetencje

Organizacja posiadająca wiedzę, usługi lub produkty może dodatkowo rozważyć działalność odpłatną albo gospodarczą.

Przykładem może być fundacja prowadząca bezpłatne zajęcia dla osób zagrożonych wykluczeniem, która równocześnie świadczy komercyjne usługi szkoleniowe dla przedsiębiorstw lub instytucji.

Jak przygotować prosty plan dywersyfikacji finansowania NGO?

Pierwszym krokiem nie powinno być wyszukiwanie kolejnego konkursu.

Najpierw warto ustalić, ile rzeczywiście kosztuje działanie organizacji przez cały rok.

Krok 1. Policz roczne koszty

Uwzględnij:

• projekty,
• administrację,
• księgowość,
• personel,
• narzędzia,
• lokal,
• promocję,
• koszty pozyskiwania finansowania.

Krok 2. Oddziel koszty projektowe od stałych

Określ:

• które wydatki pokrywają istniejące projekty,
• które pozostają bez finansowania,
• które występują niezależnie od realizowanych projektów.

Krok 3. Sprawdź obecne źródła przychodów

Policz udział każdego źródła w całym budżecie.

Jeżeli bardzo duża część budżetu zależy od jednego programu, jednego sponsora lub jednego darczyńcy, organizacja powinna świadomie ocenić związane z tym ryzyko.

Krok 4. Wybierz jedno nowe źródło do rozwinięcia

Nie trzeba uruchamiać pięciu nowych sposobów finansowania jednocześnie.

• programu regularnych darowizn,
• współpracy z kilkoma lokalnymi przedsiębiorstwami,
• zwiększenia aktywności członków,
• uruchomienia odpłatnych warsztatów.

Mała organizacja może przykładowo rozpocząć od:

Krok 5. Policz koszt zdobycia pieniędzy

Źródło finansowania nie jest bezpłatne tylko dlatego, że organizacja nie kupuje produktu.

• pracy pracowników,
• zaangażowania wolontariuszy,
• reklamy,
• systemu płatności,
• przygotowywania ofert,
• księgowości,
• raportowania,
• utrzymywania relacji z darczyńcami.

Pozyskiwanie środków może wymagać:

100 000 zł przychodu, którego pozyskanie i obsługa kosztują 80 000 zł, ma dla organizacji inne znaczenie niż 100 000 zł wymagające kosztów na poziomie 10 000 zł.

Lista kontrolna przed uruchomieniem nowego źródła finansowania

• ☐ Czy źródło jest zgodne z celami i statutem organizacji?
• ☐ Czy wiemy, na co otrzymane pieniądze będzie można przeznaczyć?
• ☐ Czy potrzebna jest zmiana statutu, rejestracja albo zgłoszenie?
• ☐ Czy znamy obowiązki księgowe i podatkowe?
• ☐ Czy potrafimy oszacować koszty pozyskania pieniędzy?
• ☐ Czy wiemy, kto będzie odpowiadał za obsługę tego źródła?
• ☐ Czy potrafimy przewidzieć jego realną skalę?
• ☐ Czy źródło może finansować koszty stałe?
• ☐ Co stanie się, jeśli wpływy zmniejszą się o połowę?
• ☐ Czy nowe źródło rzeczywiście zwiększy stabilność finansową organizacji?

Nie chodzi o uruchomienie wszystkich dostępnych mechanizmów.

Celem dywersyfikacji jest stopniowe zmniejszanie zależności organizacji od pojedynczego źródła pieniędzy.

Najczęstsze pytania o finansowanie NGO

Czy fundacja może zarabiać pieniądze?

Tak. Fundacja może uzyskiwać przychody z różnych legalnych źródeł, a po spełnieniu odpowiednich warunków może także prowadzić działalność gospodarczą. Uzyskane środki muszą być wykorzystywane zgodnie z zasadami dotyczącymi danej organizacji i jej celów.

Czy stowarzyszenie może działać bez dotacji?

Tak. Dotacja nie jest warunkiem funkcjonowania stowarzyszenia. Stowarzyszenie może korzystać między innymi ze składek członkowskich, darowizn, ofiarności publicznej oraz dochodów z własnej działalności. Prawo o stowarzyszeniach przewiduje również możliwość prowadzenia działalności gospodarczej.

Czy NGO może otrzymywać pieniądze od firm?

Tak. Firma może wspierać organizację między innymi poprzez darowiznę, sponsoring lub szerszą współpracę partnerską. Trzeba jednak właściwie określić charakter współpracy, szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorstwo otrzymuje od NGO określone świadczenia w zamian za finansowanie.

Czy NGO może pobierać opłaty za swoje działania?

W określonych sytuacjach tak. Możliwość pobierania opłat może wynikać między innymi z prowadzenia działalności odpłatnej pożytku publicznego albo działalności gospodarczej. Sposób rozliczenia zależy od rzeczywistego charakteru działalności i spełnienia ustawowych warunków.

Czy NGO może wypłacać wynagrodzenia?

Tak. Organizacja pozarządowa może zatrudniać pracowników i współpracowników oraz wypłacać wynagrodzenia za wykonywaną pracę. Należy jednak uwzględnić przepisy, sposób finansowania konkretnego wynagrodzenia oraz ewentualne limity obowiązujące przy określonych rodzajach działalności.

Stabilne finansowanie NGO nie opiera się na jednym źródle

Nie ma jednego modelu właściwego dla wszystkich fundacji i stowarzyszeń.

Dla jednej organizacji podstawą mogą być składki i lokalni darczyńcy. Inna będzie rozwijała współpracę z przedsiębiorstwami. Jeszcze inna połączy dotacje z regularnymi darowiznami i własnymi przychodami.

Dotacje mogą umożliwiać realizację dużych projektów. Darowizny mogą zwiększać swobodę działania. Partnerstwa z firmami mogą dostarczać pieniędzy, wiedzy i zasobów. Działalność odpłatna lub gospodarcza może pozwolić wykorzystać posiadane kompetencje do tworzenia własnych przychodów.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc:

„Które źródło finansowania NGO jest najlepsze?”

Lepiej zapytać:

„Jaka kombinacja źródeł pozwoli naszej organizacji realizować cele również wtedy, gdy jedno z nich czasowo przestanie być dostępne?”

To właśnie jest punkt wyjścia do budowania stabilnego modelu finansowania organizacji pozarządowej.

Podstawowe akty i źródła urzędowe

Przy przygotowaniu i aktualizacji artykułu należy w pierwszej kolejności korzystać ze źródeł pierwotnych:

• Ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
• Ustawa z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach
• Ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach
• Ustawa z 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych
• NIW-CRSO – wykaz OPP uprawnionych do otrzymywania 1,5% podatku

Przepisy dotyczące organizacji pozarządowych są nowelizowane, dlatego artykuły zawierające informacje prawne powinny mieć widoczną datę ostatniej weryfikacji.